HABER:SEVGİ SAYAR
Tatili bir maceraya dönüştürmek isteyen turistler adventure tatil sayesinde bir prensle şatosunda yemek yiyebiliyor ya da kutuplarda buz dağları arasında ilerleyerek az sayıda insanın göreceği manzaralara şahit oluyor.
Bunları yapmak için ödediği miktar ise adrenalin dozajına göre 3 bin ile 30 bin euro arasında değişiyor.
Avrupa'da bir prensle birlikte şatosunda yemek yemek... Buz kıran gemisi ile kutuplarda tur... Afrika'yı trenle baştan sona dolaşmak... Ya da balonla Avrupa turu...
Tüm dünyada üst gelir grubunun ilgi odağı haline gelen adventure (deneyim kazandıran-maceraya açık) tatiller Türkiye'de de hızla yayılıyor. Adventure tatillerin Türkiye'deki en büyük müşterisi ise holding patronları, CEO'lar ve stresten uzaklaşmak isteyen borsacılar... Türkiye'nin maceracı işadamları denince akla gelen ilk isimler Cem Boyner, Mustafa Koç, Sedat Aloğlu, Murat Dedeman, Jeff Hakko, Cem Hakko ve Ceylan Pirinçcioğlu oluyor.
Tatil için farklı seçeneklere yönelen birçok turist artık tatil planını Avrupa, ABD veya Dubai'de klasik bir tatil yerine Güney Afrika'da safari turu, Buton ve Nepal'de tapınak gezisi ya da Amazon'da yağmur ormanlarında yürüyüş üzerine kuruyor. 600 eurodan başlayan adventure tatilleri için 30 bin euroyu bile gözden çıkaranlar var.
Böyle tatil yapacak 100 bin kişi var
Türkiye'de adventure tatil yapmak isteyenler iki kapıyı çalıyor. Devr-i Alem ve VIP Turizm. Adventure tatile olan ilginin artması üzerine 15 ay önce Devr-i Alem'i kuran turizmci Mustafa Görgün, bugüne kadar yaklaşık 500 kişiyi bu tarz tatillere götürmüş. Hedef ise gelecek yıl bu sayıyı bin 500'e çıkarmak. Görgün, "Türkiye'deki gelir düzeyi yüksek kesim artık Dubai'ye veya Avrupa'ya gitmekten sıkılmış. Paris'e 5 kere gitmiş artık gitmek istemiyor. Sıradışı birşey istiyor. Biz de bu ürünleri onlara sunuyoruz. Örneğin bir borsacı gelip 'bunaldım. Bir haftam var beni uçurun' diyor." Görgün'e göre Türkiye'de aslında bu tarz tatilleri yapacak 100 bine yakın bir kitle var. Sıradışı tatillerin bir süre sonra alışkanlık haline geldiğini dile getiren Görgün, "Bu kitle üç ayda bir turlara katılıyor" diyor.
Dünyada advanture tatil kapsamında 70 farklı alternatif sunuluyor. Türkiye'de ise henüz bu sayı 10-15. Türkiye'de bu işe girmeden önce dünyada adventure tatilleri ile ilgili trendleri araştıran Görgün, bu konuda oldukça ilginç ürünler olduğunu görmüş ve birçoğunu Türkiye'ye adapte ederek yurtdışı acentelerinin Türkiye temsilciliğini almış.
Fiyatlar 3 bin ile 30 bin euro arasında
Görgün, bu tür tatiller için Türkiye'de kişi başı harcanan rakamın ortalama 3 bin 500-5 bin euro arasında değiştiğini söylüyor ancak bu rakamın 30 bin euroya kadar çıktığını da sözlerine ekliyor.
Türkiye'de kişiye özel yaptığı turlarla tanınan diğer bir şirket ise VIP Turizm. VIP Turizm'in patronu düğününü bile özel ilgi alanı olan bu tatillerden esinlenerek yaptı.
Düğünü için Türkiye'den birçok kişiyi Ürdün'deki dünyanın yeni yedi harikasından biri olan antik Petra kentine götürdü. VİP Turizm Dış Turlar Müdürü Nilüfer Müstecaplıoğlu, Türkiye'deki üst gelir grubunun tatil için tercih ettiği yerler arasında ise Burma, Vietnam ve Tanzanya'nın başı çektiğini söylüyor.
20 yıldır turizm sektöründe faaliyet gösteren Mustafa Görgün, insanların artık tatillerini bireysel hale getirmek istediklerine dikkat çekerek, şöyle devam ediyor: "Tatillerinde sınırlama olsun istemiyorlar. Özgür olmak istiyorlar. Bu tatiller kişiye bir deneyim ve beceri kazandırıyor. Kullandığınız vasıtalar da ilginç olabiliyor. Ya da gördüğünüz yerler. Örneğin balona biniyor, ünlü bir İtalyan aşçıdan yemek dersleri alabiliyorsunuz."
Tercihde fiyat değil sıradışılık belirleyici
Tatil paketlerini seçerken kişilerin fiyat kriterine çok önem vermediğini belirten Görgün, "Asıl önemli olan sıradaşı olması" diyor. Özellikle Uzakdoğu'ya gidenlerin daha çok dini anlamda yapılan turlara katıldığını kaydeden Müstecaplıoğlu, "Burada budistlerin yaşam biçimlerini öğreniyor. Ya da Tanzanya gibi yerlerde safari turlarına katılıp fotoğraf çekmeyi tercih ediyorlar. Bazı hayvanların göçlerini ve yaşamlarını izliyorlar. Mesela bu nokdada Vietnam başlı başına önemli bir yer. Çünkü burada bulunan bir körfez Unesco'nun koruma mirası altında. İnsanlar buraları görmek istiyor" diye konuşuyor.
Öte yandan bu tür tatillerin çoğunlukla kişiye özel olduğunu ya da kapalı gruplara yönelik yapıldığını anlatan Müstecaplıoğlu, "Bazen bayram dönemlerinde 10-15 kişilik gruplar geliyor. Bunlara yönelik turlar hazırlıyoruz. Fiyatlar 3 bin eurodan başlıyor ve 6 bin euroya kadar çıkıyor. Bu tarz seyahat eden insanlar genellikle gittikleri yerde en iyi otellerde kalmak, en iyi restoranlarda yemek yemek ve busines class uçmak istiyor. Yine oranın gece şovlarını görmek istiyor. Tatil süreleri de 1 hafta ile 10 gün arasında değişiyor" diyor. Müstecaplıoğlu, Türkiye'de bu tarz tatilleri yapacak kişi sayısının ise birkaç bin ile sınırlı olduğunu belirtiyor.
Türkiye de adventure tatil mekanı olacak
Türkiye'de adventure tarzı tatil yapılabilecek çok fazla potansiyel olmasına rağmen bugüne kadar bir girişimin olmadığını kaydeden Görgün, "Hedefimiz Türkiye'yi de bu konuda önemli bir destinasyon haline getirmek" diyor.
Bu konuda çalışmalara başladıklarını belirten Görgün, şu açıklamayı yapıyor: "Türkiye'de bir tren turu düşünüyoruz. Dünyada 30'un üzerinde ülkede 45 tren turu var. Türkiye'de ise böyle bir ürün yok. Oysa biliyoruz ki bu standartlara uygun bir tur hazırlasak ve bayisi olduğumuz bu şirketler peynir ekmek gibi satacak. Çünkü Türkiye'de her yer sıradışı. Çünkü eldeğmemişlik çok fazla. Ama bunların ürünleştirilmesi lazım."
Türkiye'de advanture tatiller açısından bir tek Trabzon'da helikayak (helikopterle yapılan kayak) ürününün olduğunu ve bunun da artık yapılmadığını kaydeden Görgün, "Helikayakta bir helikopterle el değmemiş tepelere bırakılıyorsunuz ve oralarda çok güvenli bir şekilde kayak yapıyorsunuz. Türkiye'den birçok kişi bu tarz ürünleri yurtdışından satın alıyor" diyor.
En büyük müdavimi ABD'liler
Sattıkları tüm seyahatlerin kişiye özel olduğunun altını çizen Devr-i Alem'in kurucusu Mustafa Görgün, adventure tatillerde kişinin dünyanın birçok yerinden insanlarla biraraya geldiğini söylüyor. Görgün, şöyle diyor: "Bizim seyahatlerimizde Türkiye'den yetedli sayıda grup oluşmadı o yüzden iptal ediliyor gibi bir durum söz konusu değil. Bu ürünlere tüm dünyadan talep var. Tatile gittiğiniz yerde dünyanın çeşitli yerlerinden gelen insanlarla bir grup olabiliyorsunuz. Bir Japon veya ABD'li ile bu tatili yapabiliyorsunuz. Bir kişinin kendi başına kutuplara gitmesi çok zor. 100 bin dolarla bile harcasa yapamaz. Bunun için mutlaka bir ekip lazım." Dünyada adventure tatilin en büyük müşterilerinin ise ABD'li ve Kanadalılar'ın olduğunu söylüyen Görgün, adventure tatilin yaygın olarak yapıldığı ülkeler arasında ise Yeni Zellanda, Kanada, Uzakdoğu'nun belli kısımları, Güney Afrika ve Güney Amerika başı çektiğini belirtiyor.
Adventure tatilleri bazı ülkelere girişin anahtarı
Daha çok dalış tutkusu ile tanınan Vakko Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Jeff Hakko da adventure tarzı tatilleri seven işadamları arasında yeralıyor. Dalış konusunda yurtdışında advanture tatilleri tercih eden Hakko, daha çok Kızıldeniz, Hawai ve Honduras'a gidiyor. Hakko'nun gitmek istediği ülkeler arasında ise Malezya, Endonezya ve Avusturalya var. Tatillere daha çok yurtdışındaki seyahat acenteleri vasıtasıyla gittiğini kaydeden Hakko, "Çünkü bazı ülkelere girebilmek çok zor. Örneğin Butan ve Nepal'a herkes giremiyor. Bu ülkelerin belli turist kotaları var. Bu nedenle yurtdışı bağlantılı bir seyahat acentesi ile gitmeniz lazım. Bunun yanında advanture tatillerde plajda yatmaya benzemiyor. Gittiğiniz yerleri görmek için günde belli bir km yapıyorsunuz. Ödediğiniz paranın karşılığını ancak bu şekilde alabilirsiniz" diyor. Hakko, Türkiye'de de advanture tatil yapılacak yerlerin olduğunu ve bunların geliştirilmesi gerektiğini söylüyor ve ekliyor: "Mesela Erzurum'da ve Erzincan'da rafting için çok uygun yerler var. Yine Kaş ve Kalkan'da kano ve trekking yapılan turlar var. Ama tabi öncelikli olarak Avrupalı insan buraya gelince 5 yıldızlı otellerde kalmak istiyor. Bu tür sıkıntıları aşmak lazım."
ADVENTURE ALTERNATİFLERİ
İtalya'da ünlü aşçılardan ders
Adventure tatiller arasında en ilgi çekenlerden biri gastronomi turları, vazgeçilmez adresleri ise İtalya ve Fransa. İtalya'daki gastronomi turlarına her yıl yüzlerce kişi katılarak ünlü aşçılardan yemeklerin yapılışını öğreniyor. Bir hafta ya da 10 günlük bir tatil sonrasında sertifika alınıyor. Talep nedeniyle İtalya'daki birçok pansiyon gastronomi okuluna dönüştürüldü. Pansiyondan dönme gastronomi okulunda tam günlük bir kursun maliyeti 200 euroyu bulabiliyor. Gastronomi turlarına Türkiye'den de ilgi yoğun.
30 bin euroya kutupta bir gezi
Adventure tatil seçeneklerinden en çok ilgi görenlerden bir diğeri ise buz kıran gemileriyle kutup turu. Bu turları kişilerin özellikle kutuplara bayrak dikmek için gitmek istediği belirtiliyor. Küresel ısınma ile kutup turlarına olan ilgi de artmış durumda. "Erimeden kutupları görelim" diyerek yola çıkanların ise 9 bin ila 30 bin euro arasında bir parayı gözden çıkarması gerekiyor. Kutuplara detaylı bir tur yapmanın maliyeti 30 bin euro iken, gemi ile Antartika turunun bedeli ise 3-9 bin euro arasında değişiyor.
Prens şatoda tatilcileri bekliyor
"Uçuk bir tatil olsun" diyenlerin tercihi ise genelde Avrupa'da balon turu. Aristokrasiyi merak edenler için biçilmiş bir kaftan olan bu turlar şatoda prens, prenses, kont ve düklerle yenecek bir yemek, yıllanmış şaraplar ve balonla şatoların etrafını gezmek gibi çeşitli alternatifler içeriyor. Balonda 7-9 gün arasında değişen tatil turlarının fiyatı 6 bin 300 eurodan başlıyor ve 10 bin 500 euroya kadar çıkıyor. Balon turları en çok Avrupa'da, Avusturya'da, İsviçre'de, İtalya'da ve Fransa'da yapılıyor.
38 gün süren yelkenli seyahati
İşadamlarının en çok tercih ettiği turlar arasında ise yelkenli ile yapılan seyahatler yer alıyor. Bu seyahatlerin en büyük özelliği ise uzun süreli olması. Örneğin 38 gün süren bir yelkenli seyahati 3 bin 500 euro. Bu turları daha çok denize meraklı orta yaş ve üstü kişiler tercih ediyor. Bunun yanında 2008'de satışa çıkılan tren turu da var. Tren turunda Afrika kuzeyden başlayarak güneye kadar baştan başa geziliyor. Çok lüks bir trenle yapılan bu seyahatin bedeli ise 24 bin euro civarında.
*Adventure turların ülkelere kazandırdıkları gelir diğer turim çeşitlerine göre daha yüksek. Adventure ile tatil yapan bir turist 2.5 kat daha fazla para harcıyor.
*Bu tarz tatilleri yapan kişilerin belirli bir zaman dilimi yok. Yılın her günü bu tarz tatiller yapılabiliyor. Sadece gidilen yerin mevsimine dikkat ediliyor. Yılda 3-4 kere bu tarz tatile çıkıyor.
*Üst düzey gelir grubu çıktıkları bu tatilde ödemelerini peşin yapıyor. Bu turlara uçak biletleri dahil değil. Çünkü herkes alıştığı bir havayolu ile uçmayı tercih ediyor. Uçak biletlerinde miller kullanılıyor.
Referans